Doanh thu 150 triệu USD nâng đỡ định giá 12,9 tỷ USD? Bài toán hệ sinh thái đằng sau thương vụ Nvidia thâu tóm Hugging Face

Theo Bloomberg, Nvidia đang tiến gần đến việc mua lại nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face với giá khoảng 12,9 tỷ USD, trong khi doanh thu hàng năm của công ty này vừa vượt 150 triệu USD, tức mức giá gấp khoảng 86 lần. Bài viết nhìn lại hành trình mười năm của Hugging Face từ chatbot đến cổng phân phối mô hình mã nguồn mở, phân tích mô hình kinh doanh và vị thế hệ sinh thái, đồng thời làm rõ động cơ 'nhà cung cấp sức mạnh tính toán mua cổng vào mô hình' của Nvidia cũng như logic định giá đằng sau mức giá gấp 86 lần doanh thu.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 2 tháng 9, Nvidia đang tiến gần đến việc mua lại nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face với giá khoảng 12,9 tỷ USD, tổng giá trị giao dịch có thể lên tới khoảng 14 tỷ USD, trong đó có thể bao gồm khoảng 1 tỷ USD cho chương trình giữ chân nhân viên. Hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, thời điểm và các điều khoản cụ thể vẫn có thể thay đổi. Trước đó, The Information vào cuối tháng 8 từng đưa tin hai bên 'đã đồng ý' thương vụ này, khác với thông tin mới nhất của Bloomberg, bài viết này lấy thông tin của Bloomberg làm chuẩn.

Một con số khác khiến thương vụ này càng trở nên bất thường. Theo The Information đưa tin ngày 24 tháng 8, doanh thu hàng năm của Hugging Face vừa vượt 150 triệu USD, khoảng hai tháng trước con số này còn ở mức khoảng 100 triệu USD. Tính theo số liệu được báo cáo, giá chào mua 12,9 tỷ USD gấp khoảng 86 lần doanh thu hàng năm và gấp 2,9 lần mức định giá 4,5 tỷ USD trong vòng gọi vốn Series D năm 2023.

Một nền tảng mã nguồn mở với doanh thu 150 triệu USD dựa vào đâu để Nvidia, kẻ bán sức mạnh tính toán, phải trả mức giá này? Câu trả lời không nằm trong báo cáo tài chính, mà nằm ở vị thế mà nó đã từng bước xây dựng trong suốt một thập kỷ.

Logo chính thức của Hugging Face

Từ chatbot đến 'GitHub của giới machine learning'

Năm 2016, ba nhà sáng lập người Pháp Clément Delangue, Julien Chaumond và Thomas Wolf thành lập Hugging Face tại New York. Sản phẩm đầu tiên của họ là một ứng dụng chatbot dành cho thanh thiếu niên, tên công ty lấy từ biểu tượng cảm xúc 🤗. Khi ứng dụng ra mắt vào đầu năm 2017, nó tập trung vào 'bạn kỹ thuật số cộng với nhận thức cảm xúc', gần như không liên quan đến mảng kinh doanh hạ tầng sau này khiến công ty nổi tiếng.

Bước ngoặt xảy ra vào năm 2018. Sau khi Google công bố BERT, nhóm Hugging Face đã mở mã nguồn phiên bản triển khai PyTorch trong khoảng một tuần. Theo lời đồng sáng lập Chaumond chia sẻ sau này với tổ chức nghiên cứu Contrary Research, chính khoảnh khắc đó đã giúp nhóm xác định rõ hướng đi của công ty. Sau đó, công ty dần từ bỏ chatbot, chuyển mình thành hạ tầng machine learning mã nguồn mở, với tài sản cốt lõi là thư viện Transformers: một bộ công cụ đóng gói các mô hình tiền huấn luyện phổ biến để có thể gọi chỉ với vài dòng code.

Quỹ đạo gọi vốn đi lên theo đúng hướng chuyển đổi này. Tháng 12/2019, công ty hoàn tất vòng gọi vốn 15 triệu USD do Lux Capital dẫn đầu, theo TechCrunch khi đó, thư viện Transformers đã có hơn 1 triệu lượt tải xuống và 19.000 sao trên GitHub. Vòng Series B tháng 3/2021 huy động được 40 triệu USD do Addition dẫn đầu, lúc này công ty đã ra mắt dịch vụ hỗ trợ trả phí, lưu trữ mô hình riêng tư và API suy luận, khách hàng đã có Bloomberg. Vòng Series C tháng 5/2022 huy động 100 triệu USD với định giá 2 tỷ USD, thông điệp chính thức là 'build the GitHub of machine learning', khi đó nền tảng lưu trữ hơn 100.000 mô hình mã nguồn mở. Vòng Series D tháng 8/2023 huy động 235 triệu USD với định giá sau gọi vốn 4,5 tỷ USD do Salesforce Ventures dẫn đầu, danh sách nhà đầu tư tham gia có Nvidia, Google, Amazon, Intel, AMD, Qualcomm và IBM. Theo tổng hợp từ nhiều nền tảng dữ liệu, công ty đã huy động tổng cộng khoảng 400 triệu USD.

Các động thái nền tảng hóa quan trọng xuất hiện dày đặc sau năm 2022: dẫn đầu dự án BigScience phát hành mô hình ngôn ngữ lớn mã nguồn mở BLOOM, lần lượt đưa thư viện dataset, dịch vụ lưu trữ ứng dụng Spaces, trang xu hướng bài báo vào nền tảng; từ năm 2024 tự nghiên cứu dòng mô hình nhỏ SmolLM; tháng 4/2025 mua lại startup robot hình người Pháp Pollen Robotics; tháng 2/2026, nhóm phát triển ggml của llama.cpp chính thức sáp nhập, thông báo chính thức cam kết dự án duy trì 100% mã nguồn mở và do cộng đồng dẫn dắt.

Mỗi bước nhảy vọt về định giá của Hugging Face đều trùng với thời điểm hệ sinh thái mã nguồn mở mở rộng: năm 2019 họ bán một thư viện, năm 2022 bán một nền tảng, sau năm 2023 bán cổng vào cộng đồng. Cổng vào biến thành doanh thu như thế nào là nửa còn lại để hiểu về công ty này.

Nền tảng miễn phí kiếm tiền ra sao

Mô hình kinh doanh của Hugging Face là cấu trúc freemium điển hình: thư viện Transformers, kho mô hình, kho dataset đều miễn phí, doanh thu đến từ ba hướng. Theo phân tích mô hình kinh doanh của Contrary Research, thứ nhất là thuê bao, gói Pro cá nhân từ 9 USD/tháng, gói Team từ 20 USD/người dùng/tháng; thứ hai là hạ tầng tính phí theo mức sử dụng, chẳng hạn điểm cuối suy luận tính theo giờ; thứ ba là hợp đồng doanh nghiệp, bao gồm triển khai riêng tư, đăng nhập một lần (SSO), nhật ký kiểm toán và các nhu cầu cấp doanh nghiệp khác. Theo công bố, đến tháng 6/2025, khách hàng doanh nghiệp trả phí đã vượt 2.000, bao gồm Intel, Pfizer, Bloomberg, eBay.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu là lành mạnh. Theo The Information, doanh thu hàng năm tăng từ khoảng 100 triệu USD cách đây khoảng hai tháng lên hơn 150 triệu USD, tăng 50%, tăng trưởng đến từ điện toán trả phí, lưu trữ và thuê bao. Đáng chú ý là tuyên bố về lợi nhuận: Delangue từng công khai nói vào tháng 7/2024 rằng công ty 'đã có lãi', nhưng đến tháng 7/2026, phát biểu của ông với TechCrunch đổi thành 'gần có lãi'. Điều gì đã xảy ra đằng sau sự thay đổi này, thông tin công khai không đưa ra lời giải thích.

Phần kết nối trực tiếp với hoạt động kinh doanh của Nvidia trong cơ cấu doanh thu là mảng 'lưu trữ cộng sức mạnh tính toán'. The Information chỉ ra rằng Hugging Face đã giúp các nhà phát triển thuê sức mạnh tính toán để chạy mô hình, điều này giúp bên mua 'không phải bắt đầu từ con số 0' khi gia nhập thị trường này. Một cổng phân phối mô hình kết hợp với lớp bán lại sức mạnh tính toán, chính là đoạn chuỗi mà Nvidia muốn bổ sung vào hệ thống của mình.

Doanh thu hàng năm 150 triệu USD không thể nâng đỡ mức định giá 12,9 tỷ USD, nếu định giá theo dòng tiền, thương vụ này không hợp lý. Hệ quy chiếu cho mức giá chỉ có thể là thứ khác — nó là gì, cần nhìn rõ vị trí của nền tảng này trong quy trình làm việc của nhà phát triển.

Cổng vào mặc định của AI mã nguồn mở hình thành như thế nào

Vị trí của Hugging Face trong quy trình làm việc của nhà phát triển AI có thể được neo bằng hai mốc thời gian chính thức. Khi hai bên công bố hợp tác vào tháng 8/2023, thông cáo báo chí của Nvidia đưa ra con số: hơn 15.000 tổ chức đang sử dụng Hugging Face, cộng đồng chia sẻ hơn 250.000 mô hình và 50.000 bộ dữ liệu. Đến năm 2025, blog chính thức của Hugging Face đưa ra con số: 13 triệu người dùng nền tảng, hơn 2 triệu mô hình công khai và hơn 500.000 bộ dữ liệu công khai. Trong hơn hai năm, số lượng mô hình tăng khoảng một bậc độ lớn. Cần lưu ý rằng tiêu chí thống kê ở hai thời điểm là khác nhau, ở đây chỉ trình bày bản thân các con số, không suy diễn tốc độ tăng trưởng.

Cổng vào này mặc định đến mức nào? Một bài hướng dẫn triển khai mô hình Hunyuan của Tencent trước đây từng ghi lại một tình huống cụ thể: trọng số mã nguồn mở được tải trực tiếp không cần đăng ký trên Hugging Face và ModelScope. Các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc phân phối qua hai kênh, cho thấy Hugging Face không phải là cổng vào duy nhất, nhưng đối với nhà phát triển toàn cầu, nó vẫn là lựa chọn mặc định để phát hành và tải xuống mô hình.

Nó cũng đã trở thành hạ tầng sản xuất bị 'nhắm tới'. Tháng 7/2026, OpenAI tiết lộ trong bài blog chính thức rằng các mô hình nội bộ của họ trong quá trình đánh giá an toàn đã lợi dụng thông tin xác thực Hugging Face bị lộ công khai để thâm nhập vào máy chủ sản xuất của Hugging Face và thực thi mã trên hàng chục máy chủ. Các hệ thống AI tiên tiến đã coi cơ sở sản xuất của Hugging Face là mục tiêu thực tế trong kiểm tra an toàn, việc một nền tảng lưu trữ mô hình mã nguồn mở bị đối xử như vậy chính là chú thích cho vị thế hạ tầng của nó.

Việc ggml sáp nhập vào tháng 2/2026 khiến vị trí này càng thêm nặng ký. llama.cpp là dự án mã nguồn mở cốt lõi nhất trong lĩnh vực suy luận tại chỗ, sau khi gia nhập hệ thống Hugging Face, nếu thương vụ này hoàn tất, nó sẽ gián tiếp thuộc về Nvidia. Cộng đồng nhà phát triển đã có thảo luận về điều này, mối lo ngại tập trung vào tính độc lập của hệ sinh thái AI cục bộ.

Trên Hacker News cũng có một loại nghi vấn khác: Hugging Face về bản chất chỉ là lưu trữ tài liệu cộng một trang web, Nvidia lẽ ra có thể tự xây một hệ thống tương tự với chi phí rẻ hơn. Công nghệ lưu trữ quả thực không khó sao chép, cái khó sao chép là hiệu ứng mạng tích lũy trong mười năm: tác giả mô hình mặc định phát hành ở đây, nhà phát triển mặc định tải xuống ở đây, doanh nghiệp mặc định cộng tác ở đây. Phần có thể sao chép bằng cách tự xây dựng lại chính là phần không phải thứ mà thương vụ này muốn mua.

Bốn năm của Nvidia: từ đối tác đến người mua

Mối quan hệ giữa Nvidia và Hugging Face là một đường cong kéo dài bốn năm. Ngày 8/8/2023, hai bên công bố hợp tác, DGX Cloud tích hợp vào nền tảng Hugging Face, phát biểu của Jensen Huang khi đó là 'cộng đồng Hugging Face chỉ cần một cú nhấp chuột là có thể dùng sức mạnh tính toán AI của NVIDIA'. Cùng tháng, Nvidia tham gia vòng Series D của Hugging Face. Cuối năm 2025, theo Financial Times, Hugging Face đã từ chối khoản đầu tư 500 triệu USD từ Nvidia, đề nghị tương ứng với mức định giá 7 tỷ USD, lý do từ chối là không muốn xuất hiện một nhà đầu tư chi phối có thể ảnh hưởng đến quyết định của mình. Năm 2026, đàm phán chuyển sang thâu tóm toàn bộ.

Từ việc đầu tư một phần nhỏ đến mua lại toàn bộ, ở giữa là một lần từ chối rõ ràng. Động cơ được Bloomberg mô tả khá thẳng thắn: đây là động thái lớn nhất của Jensen Huang nhằm mở rộng việc áp dụng AI, thương vụ sẽ giúp Nvidia kiểm soát một trong những nền tảng quan trọng nơi các nhà phát triển trưng bày và chia sẻ mô hình AI; Jensen Huang cam kết hỗ trợ các mô hình mã nguồn mở để tránh việc một số ít công ty lớn thống trị công nghệ AI, trong khi chính những công ty lớn này hiện đóng góp phần lớn doanh thu cho Nvidia nhưng đều đang tự nghiên cứu chip.

Câu cuối cùng là cốt lõi của toàn bộ động cơ. Khách hàng lớn nhất của Nvidia đang trở thành đối thủ cạnh tranh tiềm năng lớn nhất của họ, hệ sinh thái mã nguồn mở là nền tảng cơ bản để họ phòng ngừa rủi ro mất khách hàng, còn cổng phân phối mô hình mã nguồn mở nằm trong tay Hugging Face. Mua cổng vào này đồng nghĩa với việc nối phần thượng nguồn của quy trình 'khám phá mô hình, tải mô hình, huấn luyện, triển khai' vào chồng sức mạnh tính toán của mình.

Đây không phải là động thái đơn lẻ. Trước đó có báo cáo rằng Nvidia đầu tư 1,5 tỷ USD để khóa 8GW (công suất tính toán) cho OpenAI, từ việc dùng vốn để khóa khách hàng đến việc trực tiếp nắm cổng phân phối, logic hành động là liên tục. Cả hai đều là thông tin từ báo chí, có đúng hay không còn chờ giao dịch hoàn tất để kiểm chứng. Nếu thương vụ này hoàn tất, đây sẽ là thương vụ mua lại lớn nhất trong lịch sử Nvidia, trước đó thương vụ lớn nhất là Mellanox công bố năm 2019 với giá 6,9 tỷ USD.

Bài toán của hệ số giá trên doanh thu 86 lần

Hãy tách mức giá ra để xem. Tính theo số liệu được báo cáo: 12,9 tỷ USD gấp khoảng 2,9 lần mức định giá 4,5 tỷ USD năm 2023, gấp khoảng 86 lần doanh thu hàng năm 150 triệu USD; chương trình giữ chân 1 tỷ USD chiếm khoảng 7,7% giá trị giao dịch.

Hệ số giá trên doanh thu 86 lần không phải trường hợp cá biệt. Trước đó có báo cáo rằng Stripe đang đàm phán mua lại nền tảng định tuyến mô hình OpenRouter với mức giá gấp khoảng 70 lần doanh thu hàng năm, tiêu chí tính bội số của hai thương vụ khác nhau và đều đang trong giai đoạn đàm phán, không thể dùng để xác nhận lẫn nhau, nhưng logic định giá là đồng cấu trúc: gã khổng lồ trả phí bảo hiểm cho cổng phân phối, thứ họ mua không phải dòng tiền hiện tại mà là vị thế. Nhìn xa hơn, trường hợp Moonshot AI (月之暗面) với doanh thu định kỳ hàng năm khoảng 300 triệu USD nâng đỡ mức định giá 50 tỷ HKD từng được phân tích trước đây, tương đương hệ số giá trên doanh thu khoảng 160 lần. Định giá của công ty mô hình nhìn vào năng lực mô hình, định giá của nền tảng nhìn vào vị thế hệ sinh thái, hai bộ số liệu có tiêu chí khác nhau, chỉ dùng để tham chiếu về độ lớn.

Quỹ đạo định giá của chính Hugging Face càng cho thấy rõ vấn đề: năm 2022 là 2 tỷ USD, năm 2023 là 4,5 tỷ USD, năm 2025 từ chối đề nghị 7 tỷ USD, năm 2026 nhận mức giá 12,9 tỷ USD. Bốn năm bốn bậc thang, doanh thu từ mức chục triệu USD leo lên 150 triệu USD, tốc độ tăng trưởng lành mạnh nhưng không hề phóng đại theo cùng tỷ lệ. Khoảng chênh giữa định giá và doanh thu chính là mức giá mà thị trường gán cho vị thế hệ sinh thái 'cổng phân phối mã nguồn mở'.

Chương trình giữ chân 1 tỷ USD là một tín hiệu khác. Việc OpenAI mất COO và CRO trong vòng một tuần, tổng cộng 7 giám đốc cấp cao rời đi đã được báo chí đưa tin rộng rãi trước đó, tài sản của nền tảng AI nằm ở con người chứ không phải ở mã nguồn, điều này thể hiện trực tiếp nhất trong cấu trúc của chương trình giữ chân. Đối với một đội ngũ quy mô vài trăm người (đây là mô tả mang tính phân tích, con số nhân viên chính xác của công ty có nhiều nguồn khác nhau), chương trình giữ chân chiếm gần 8% giá trị giao dịch cho thấy Nvidia hiểu rất rõ thứ mình mua nằm trong đầu ai: những người duy trì cộng đồng, những người vận hành quản trị mã nguồn mở, những người khiến tác giả mô hình sẵn sàng tiếp tục phát hành ở đây. Phạm vi và hình thức của chương trình giữ chân, Bloomberg không tiết lộ chi tiết.

Giả định về tính trung lập

Delangue nhiều năm gọi Hugging Face là 'Thụy Sĩ của giới AI', nhấn mạnh tính trung lập xuyên nền tảng. Khi công bố hợp tác với Nvidia năm 2023, ông nói muốn giúp doanh nghiệp 'nắm vận mệnh AI trong tay mình'. Lý do từ chối khoản đầu tư 500 triệu USD cuối năm 2025 là không chấp nhận một nhà đầu tư chi phối. Chưa đầy một năm sau, công ty chuyển sang bán toàn bộ. Từ 'không muốn cổ đông chi phối' đến 'chỉ có một chủ sở hữu', điều gì đã xảy ra ở giữa, các báo cáo hiện có không đưa ra câu trả lời, bài viết này không trả lời thay cho người trong cuộc.

Sự chia rẽ trong cộng đồng là có thật. Trong thảo luận trên Hacker News, phe lạc quan cho rằng Nvidia có đủ động lực để giữ nền tảng miễn phí, vì hệ sinh thái mã nguồn mở thịnh vượng duy trì nhu cầu GPU, đây là 'một trong những kết cục ít có khả năng trở nên tồi tệ nhất'; phe phản đối lo ngại rằng một nền tảng độc lập với phần cứng khi thuộc về nhà sản xuất chip sẽ dần nghiêng về chồng CUDA. Rủi ro phụ thuộc của nhà phát triển vào hạ tầng đơn lẻ đã có tiền lệ trước đây, chẳng hạn vụ OpenAI ngừng cung cấp cho Cursor, nhưng bản chất hai việc khác nhau: cái trước là rủi ro sự kiện do nhà cung cấp chủ động ngừng cung cấp, cái sau là thay đổi động lực cấu trúc do thay đổi quyền sở hữu, cái sau chậm hơn và khó đảo ngược hơn.

Theo Bloomberg, thương vụ này sớm nhất có thể được công bố trong tuần này, cũng có thể thay đổi. Dù có thành hiện thực hay không, hệ số giá trên doanh thu 86 lần đã định giá cộng đồng mã nguồn mở. Vấn đề là giá trị của cộng đồng lại được xây dựng trên giả định rằng nó không thuộc về bất kỳ bên nào. Giả định đó có còn đúng hay không mới là câu hỏi thực sự cần trả lời sau thương vụ.

Liên kết gốc