Vì sao đồng yên tăng vọt 2%? Kỳ vọng tăng lãi suất thúc đẩy làn sóng đóng vị thế giao dịch chênh lệch lãi suất

Đồng yên tăng gần 3% trong hai ngày, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 8/2024. Nguyên nhân trực tiếp là phát biểu diều hâu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda và thành viên hội đồng Hajime Takata, ám chỉ khả năng tăng lãi suất mạnh tại cuộc họp chính sách ngày 9/9. Nomura Securities dự báo xác suất tăng 25 điểm cơ bản trong tháng này là khá cao, và trong kịch bản cực đoan có thể tăng lãi suất ba lần liên tiếp. Kỳ vọng tăng lãi suất nóng lên đã kích hoạt làn sóng đóng vị thế quy mô lớn đối với giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yên, gây áp lực đồng thời lên các đồng tiền lãi suất cao như real Brazil và rand Nam Phi.

Đồng yên tăng mạnh trong tuần này, phía sau là đợt đóng vị thế tập trung của giao dịch chênh lệch lãi suất do tín hiệu diều hâu từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản kích hoạt.

Hôm thứ Năm, đồng yên tăng hơn 2% so với đô la Mỹ trong một ngày, chạm mức cao nhất gần một tháng, tiến gần mức sau khi Bộ Tài chính Nhật Bản can thiệp thị trường vào tháng 5 năm nay, và tiếp tục đà tăng vào thứ Sáu.

Nguyên nhân trực tiếp của đợt biến động này là phát biểu diều hâu liên tiếp trong tuần này của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda và thành viên hội đồng Hajime Takata, cả hai đều ám chỉ khả năng tăng lãi suất mạnh tại cuộc họp chính sách ngày 18/9. Thị trường hoán đổi lãi suất hiện đã phản ánh đầy đủ kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng 25 điểm cơ bản trong tháng này, và tính thêm khoảng 75 điểm cơ bản tăng lãi suất trước tháng 7 năm sau.

Khi kỳ vọng tăng lãi suất nóng lên, giao dịch chênh lệch lãi suất vay đồng yên lãi suất thấp để mua tài sản lãi suất cao đang đối mặt với áp lực giải thể mang tính hệ thống. Các đồng tiền lãi suất cao như real Brazil, rand Nam Phi và peso Mexico đều giảm hơn 1% so với đồng yên vào thứ Năm, cho thấy phạm vi rút vốn đã vượt ra ngoài tài sản bằng đô la Mỹ.

Bank of America cho biết, diễn biến của tỷ giá đô la Mỹ/yên lần này "phản ánh sự tái phân bổ toàn diện rủi ro thị trường trong 48 giờ qua".

Đồng yên tăng vọt từng dấy lên đồn đoán can thiệp, tín hiệu diều hâu kích hoạt đóng vị thế quy mô lớn

Tỷ giá đồng yên tăng liên tiếp hai ngày thứ Tư và thứ Năm, tổng mức tăng gần 3%, mức tăng hai ngày lớn nhất kể từ tháng 8/2024. Wall Street CN đề cập, thị trường từng rộ lên tin đồn giới chức Nhật Bản lại can thiệp thị trường, nhưng dữ liệu tài khoản của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho thấy đợt tăng này không có bàn tay chính thức.

Theo phân tích của Bloomberg, chênh lệch giữa giá trị dự báo tài khoản vãng lai của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản mà Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố hôm thứ Năm và ước tính của các nhà môi giới tiền tệ là không đủ để hỗ trợ nhận định về can thiệp "mua đồng yên quy mô lớn".

Phân tích dữ liệu liên quan của Bloomberg cho thấy, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự báo tài khoản vãng lai của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ giảm 4,1 nghìn tỷ yên do yếu tố tài chính, trong khi ước tính giảm trung bình của ba nhà môi giới tiền tệ Central Tanshi, Ueda Yagi Tanshi và Tokyo Tanshi Research là khoảng 7 nghìn tỷ yên. Chênh lệch giữa hai con số này thấp hơn nhiều so với 7,29 nghìn tỷ yên, con số này là quy mô can thiệp nhỏ nhất của Nhật Bản kể từ năm 2022.

Nghiên cứu viên Yuichiro Takai của Totan Research cho biết:

Từ dữ liệu này, có thể phán đoán hợp lý rằng lần này không có can thiệp.

Động lực cốt lõi của đợt tăng vọt đồng yên lần này là sự thay đổi đột ngột trong kỳ vọng của thị trường về lộ trình chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Phát biểu của Kazuo Ueda và Hajime Takata trong tuần này khiến thị trường bất ngờ. Dữ liệu của CME cho thấy, khối lượng giao dịch quyền chọn mua đô la Mỹ/yên (tức đặt cược đồng yên tăng giá) hôm thứ Năm gấp hơn 2,5 lần quyền chọn bán, nhiều nhà giao dịch nhân đà này đóng các vị thế bán đồng yên đã tích lũy trước đó.

Chuyên viên giao dịch quyền chọn ngoại hối cấp cao của Nomura Securities tại London Sagar Sambrani cho biết:

Chúng tôi đang chứng kiến làn sóng đóng vị thế quy mô lớn đối với giao dịch chênh lệch lãi suất tài trợ bằng đồng yên, trong trung hạn thị trường thể hiện sự quan tâm đáng kể đến việc nắm giữ đồng yên so với các đồng tiền G10 khác. Đồng thuận chung của thị trường dường như là thời kỳ dễ dàng thực hiện giao dịch chênh lệch lãi suất đã qua, quy mô dòng vốn xuyên biên giới từ Nhật Bản sang Mỹ có thể đã thay đổi về bản chất.

Chiến lược gia cấp cao của Mizuho Bank tại London Masayuki Nakajima thì chỉ ra, "động lực" của đợt biến động này "là việc đóng vị thế bán đồng yên — chủ yếu đến từ tài khoản quỹ đầu cơ", cộng với kỳ vọng thị trường về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thắt chặt thêm được củng cố, cùng thúc đẩy việc tái sắp xếp vị thế.

Đồng thời, các nhà xuất khẩu Nhật Bản cũng đang đẩy nhanh việc đổi đô la Mỹ sang đồng yên, tiếp tục thúc đẩy đồng yên tăng giá. Từ dữ liệu vị thế, quy mô vị thế bán đồng yên vẫn đáng kể, nghĩa là áp lực đóng vị thế có thể tiếp tục tồn tại.

Dữ liệu mới nhất của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) tính đến tuần kết thúc ngày 25/8 cho thấy, vị thế bán ròng đồng yên của các quỹ đầu cơ đòn bẩy đạt 81.619 hợp đồng, vị thế bán ròng của các công ty quản lý tài sản là 18.284 hợp đồng. Cả hai loại tổ chức đều đã bắt đầu cắt giảm vị thế bán, nhưng quy mô tuyệt đối vẫn ở mức cao.

Nomura: Trong kịch bản cực đoan có thể tăng lãi suất ba lần liên tiếp

Về lộ trình tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Nomura Securities đưa ra dự báo kịch bản khá quyết liệt.

Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối Nhật Bản của Nomura Securities Yujiro Goto trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg TV cho biết, tăng 25 điểm cơ bản trong tháng này "có vẻ hợp lý", nếu đà mất giá của đồng yên kéo dài đến gần mức 160, thì việc tăng lãi suất liên tiếp vào tháng 10 và tháng 12 "không phải là không thể". Điều này sẽ đồng nghĩa với việc nhịp độ tăng lãi suất khoảng hai lần mỗi năm của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản kể từ đầu năm 2024 được tăng tốc đáng kể.

Tuy nhiên, dự báo cơ sở của Goto tương đối ôn hòa, ông cho rằng xác suất Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất ít nhất một lần mỗi quý sau đó là khá cao, hiện duy trì mục tiêu tỷ giá đô la Mỹ/yên ở mức 154.

Ông đồng thời chỉ ra, thái độ của chính phủ đối với chính sách tiền tệ sẽ là biến số then chốt quyết định đà tăng của đồng yên có thể tiếp tục hay không. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi — bà trước đây từng có quan điểm dè dặt về việc tăng lãi suất. Goto cho biết:

Nếu bà vẫn giữ thái độ tiêu cực đối với việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, thị trường sẽ thất vọng, đồng yên có thể lại bị bán tháo.

Ngược lại, nếu Sanae Takaichi tránh phát biểu trực tiếp hoặc nhấn mạnh tính độc lập của ngân hàng trung ương, ông cho rằng đồng yên có dư địa tăng tiếp lên trên mức 150.

Ngoài ra, động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng là biến số tiềm ẩn. Nếu Fed giữ nguyên lãi suất vào tháng 9, trong khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cùng kỳ phát tín hiệu diều hâu, thời điểm tỷ giá đô la Mỹ/yên phá vỡ mức 155 có thể sớm hơn kỳ vọng của thị trường.