Rủi ro chứng khoán Hàn? Goldman Sachs: Nhà đầu tư cá nhân đã rút lui, 'đạn mua lại' cạn kiệt vào tháng 10, chỉ còn trông chờ khối ngoại

Dữ liệu cho thấy, quy mô mua ròng của nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc trong tháng 8 đã giảm 90% so với tháng 6, thị trường chỉ còn được nâng đỡ nhờ hoạt động mua lại cổ phiếu của Samsung và SK Hynix. Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng, lượng 'đạn' nâng đỡ cuối cùng này sẽ cạn kiệt sớm vào giữa tháng 10! Một khi lực đỡ biến mất, thị trường sẽ đối mặt với cú sốc mạnh, tương lai hoàn toàn phụ thuộc vào sắc thái của khối ngoại, hãy chuẩn bị cho cú sốc thanh khoản tiềm ẩn trong tháng 10.

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang đối mặt với thời điểm then chốt khi nhiều lực đỡ đồng loạt tan rã. Nhà đầu tư cá nhân rút lui ồ ạt, các tổ chức liên tục bán ròng, lực đỡ duy nhất hiện tại—hoạt động mua lại cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix—dự kiến sẽ cạn kiệt vào giữa tháng 10, khi đó hướng đi của chỉ số KOSPI sẽ gần như hoàn toàn phụ thuộc vào dòng vốn ngoại và diễn biến tỷ giá won.

Chuyên gia phân tích Chris Cha của Goldman Sachs trong báo cáo ngày 3 tháng 9 chỉ ra rằng, quy mô mua ròng của nhà đầu tư cá nhân trong tháng 8 đã giảm mạnh 90% so với tháng 6, từ 54,5 nghìn tỷ won giảm mạnh xuống còn 5,4 nghìn tỷ won, động lực từ nhà đầu tư cá nhân từng thúc đẩy đà phục hồi mạnh mẽ của KOSPI trong nửa đầu năm về cơ bản đã cạn kiệt. Đồng thời, khối ngoại và các tổ chức trong nước trong tháng 8 cũng ghi nhận bán ròng, thị trường thực tế chỉ duy trì ổn định nhờ hoạt động mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp.

Goldman Sachs cảnh báo, tính theo tốc độ thực hiện mua lại hiện tại, hạn mức mua lại của Samsung và SK Hynix sẽ được sử dụng hết sớm trong khoảng từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10, sớm hơn nhiều so với hạn chót chính thức vào tháng 11 của hai công ty. Một khi lực đỡ nhân tạo này biến mất, lực đỡ thị trường sẽ quay lại dựa vào dòng vốn thông thường của các tổ chức, nhưng dòng vốn này rõ ràng vắng bóng ở mức giá hiện tại. Dựa trên đó, Goldman Sachs khuyến nghị nhà đầu tư bố trí trước, chuẩn bị cho cú sốc thanh khoản tiềm ẩn trong tháng 10.

Nhà đầu tư cá nhân rút lui toàn diện, động lực mua gần như bằng không

Từng là động lực quan trọng nhất của KOSPI trong nửa đầu năm, nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đang trải qua sự thay đổi căn bản về mô hình hành vi.

Báo cáo của Goldman Sachs cho thấy, mua ròng của nhà đầu tư cá nhân trong tháng 8 giảm mạnh, từ mức đỉnh 54,5 nghìn tỷ won trong tháng 6 xuống chỉ còn 5,4 nghìn tỷ won, mức giảm so với tháng trước lên tới 90%. Goldman Sachs quy sự thay đổi này cho ba khía cạnh:

Khía cạnh hành vi: Nhà đầu tư cá nhân đã chuyển từ mô hình mua vào lúc giá giảm mạnh trước đây sang chiến lược thận trọng né tránh thua lỗ và giảm vị thế khi giá phục hồi.

Khía cạnh biên độ giao dịch: Goldman Sachs quan sát thấy hành vi mua vào có hệ thống của nhà đầu tư cá nhân tập trung dưới mốc 6500 điểm của KOSPI, và một khi chỉ số cố gắng vượt qua 7000 điểm, nhà đầu tư cá nhân nhanh chóng đóng vị thế rời đi, tạo ra hiệu ứng kìm hãm biên độ rõ rệt.

Khía cạnh thanh khoản: Số dư ký quỹ của nhà đầu tư trên tài khoản chứng khoán đã liên tục một tuần dưới 100 nghìn tỷ won, cho thấy nguồn vốn khả dụng của nhà đầu tư cá nhân đang cạn dần.

Đồng thời, số dư tiền gửi có kỳ hạn tại năm ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc lần đầu tiên vượt 1000 nghìn tỷ won, trong hai tháng 7 và 8 dòng tiền vào đạt 55,83 nghìn tỷ won, vốn rõ ràng đang dịch chuyển sang tài sản trú ẩn an toàn.

Ngoài ra, cơn sốt ETF đòn bẩy từng thu hút đông đảo nhà đầu tư cá nhân tham gia đã chấm dứt. Do yêu cầu quản lý buộc nhà đầu tư phải hoàn thành khóa học trực tuyến năm giờ mới đủ điều kiện giao dịch đòn bẩy, hàng loạt người theo đuổi động lượng bị loại khỏi cuộc chơi, bong bóng ETF đòn bẩy theo đó vỡ tan.

Mua lại cổ phiếu doanh nghiệp: Lực đỡ duy nhất, nhưng cánh cửa sắp đóng lại

Trong bối cảnh nhà đầu tư cá nhân, khối ngoại và tổ chức trong nước đều ghi nhận bán ròng trong tháng 8, bên mua ròng duy nhất đến từ nhóm 'doanh nghiệp khác', tức hoạt động mua lại cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix là chủ thể.

Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy, trong một phiên giao dịch gần đây, hoạt động mua lại của hai công ty trên đóng góp khoảng 1,2 tỷ USD mua ròng, chiếm hơn 98% dòng vốn vào của nhóm 'doanh nghiệp khác' trong ngày, và đã duy trì mua ròng 12 phiên liên tiếp. Chính lực đỡ mua lại liên tục này đã ngăn KOSPI giảm sâu hơn dưới áp lực bán từ nhiều phía.

Tuy nhiên, lực đỡ này có giới hạn thời gian rõ ràng. Thời hạn thực hiện mua lại của Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt là ngày 21 tháng 11 và ngày 19 tháng 11, nhưng Goldman Sachs theo dõi tốc độ thực hiện mua lại phát hiện, do hai công ty áp dụng chiến lược thực hiện sớm, tính theo tốc độ tiêu hao hạn mức hiện tại, nguồn vốn mua lại dự kiến sẽ cạn kiệt sớm trong khoảng từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10, sớm hơn khoảng một tháng so với hạn chót chính thức.

Goldman Sachs cảnh báo, khi đó lực đỡ thứ cấp của thị trường sẽ quay lại dựa vào dòng vốn thông thường của các tổ chức, nhưng mức độ sẵn sàng tham gia của dòng vốn này ở mức giá hiện tại rõ ràng không đủ, điều này sẽ khiến KOSPI đối mặt với rủi ro khoảng trống thanh khoản đáng kể.

Dòng vốn ngoại và tỷ giá won: Biến số cốt lõi cho xu hướng nửa cuối năm

Goldman Sachs cho rằng, khi lực mua của nhà đầu tư cá nhân cạn kiệt, cánh cửa mua lại của doanh nghiệp sắp đóng lại, dòng vốn ngoại mua ròng đã trở thành biến số cấu trúc then chốt nhất cho xu hướng KOSPI nửa cuối năm.

Nhìn từ xu hướng gần đây, áp lực bán ròng của khối ngoại đã giảm bớt. Trong tháng 5 và tháng 6, khối ngoại lần lượt bán ròng 447 tỷ won và 486 tỷ won; sang tháng 7 và tháng 8, quy mô bán ròng đã thu hẹp xuống còn khoảng 99 tỷ won và 100 tỷ won, cho thấy động lực bán ra suy yếu rõ rệt.

Môi trường tỷ giá cũng trở nên thuận lợi hơn. Won đã tăng giá 12,9% so với mức thấp giữa năm, tỷ giá USD/KRW giảm từ 1561,50 xuống 1359,15. Mặc dù gần đây mối tương quan giữa USD/KRW và KOSPI có sự phân kỳ nhất định, Goldman Sachs cho rằng, đồng won mạnh hơn nhìn chung vẫn tạo điều kiện tỷ giá thuận lợi hơn cho việc tái phân bổ tài sản toàn cầu sang thị trường chứng khoán Hàn Quốc.

Dựa trên đó, Goldman Sachs đưa ra ba chiến lược thực hiện: giảm vị thế khi KOSPI tiến gần 7000 điểm, dự kiến áp lực bán hòa vốn của nhà đầu tư cá nhân sẽ tạo ra kháng cự rõ rệt tại vị trí này; bố trí trước cho sự gia tăng biến động sau khi hoạt động mua lại kết thúc vào tháng 10; và theo dõi sát sao sự luân chuyển vốn của khối ngoại đối với các cổ phiếu dẫn dắt ngành bán dẫn, nắm bắt cơ hội cấu trúc từ việc won tăng giá và xu hướng bán ròng của khối ngoại ổn định trở lại.