OpenAI liên tục mất lãnh đạo cấp cao: Chuyện gì đang xảy ra?

Chris Malone đã rời OpenAI vào tuần trước.

Chức danh của ông là người đứng đầu bộ phận trung tâm dữ liệu. Vào mùa hè năm 2026 này, đây có lẽ là vị trí không nên để trống nhất tại một phòng thí nghiệm AI — hơn 500 thành phố và thị trấn trên khắp nước Mỹ đang hạn chế xây dựng trung tâm dữ liệu, Texas đang xem xét lại tất cả các đơn xin hòa lưới điện, bang New York đã đề xuất lệnh tạm hoãn một năm, và mọi công ty AI đều đang tranh giành cùng một nhóm giấy phép tiếp cận điện năng.

Giờ đây, người phụ trách việc này đã ra đi.

Ông ấy là ai, và vì sao sự ra đi của ông lại gây chú ý?

Malone gia nhập OpenAI vào tháng 3 năm 2025, ngay sau khi kế hoạch Stargate được công bố — dự án đầy tham vọng xây dựng trung tâm dữ liệu riêng của OpenAI cùng với Oracle và SoftBank.

Lý lịch của ông dường như được chuẩn bị sẵn cho việc này: trước khi đến OpenAI, ông đã làm việc tại Meta gần năm năm, đạt cấp bậc Distinguished Engineer (Kỹ sư danh dự), lãnh đạo chiến lược trung tâm dữ liệu của công ty; trước đó nữa, ông đã làm việc tại Google hơn mười năm, cũng là Distinguished Engineer và Giám đốc cấp cao, tập trung vào công nghệ trung tâm dữ liệu.

Vấn đề là Stargate khởi đầu không suôn sẻ. OpenAI sau đó đã quay đầu, chuyển sang ký hợp đồng với các nhà cung cấp đám mây để có năng lực tính toán thay vì tự xây dựng. Hiện họ đang khởi động lại một phần nỗ lực tự xây dựng — không chỉ thuê chip mà là thuê toàn bộ cơ sở vật chất. Nhưng người lãnh đạo việc này là người khác, không phải Malone.

Sự thay đổi cơ cấu tổ chức càng cho thấy rõ vấn đề. Malone ban đầu báo cáo trực tiếp cho Chủ tịch Greg Brockman. Đầu năm nay, bộ phận cơ sở hạ tầng được tái cấu trúc, Phó chủ tịch Sachin Katti tiếp quản nhóm lớn hơn và báo cáo cho Brockman, còn Malone và một người phụ trách khác là Adrian Caulfield trở thành đồng lãnh đạo của một nhóm "Kỹ thuật và Thiết kế Công nghệ Trung tâm Dữ liệu".

Vào tháng 7, OpenAI lại thăng chức cho Uday Ruddarraju làm "Giám đốc Công nghệ phụ trách Năng lực Tính toán", báo cáo trực tiếp cho Brockman; Brent Mayo, người được chiêu mộ từ xAI của Musk trong năm nay, báo cáo cho Ruddarraju, chịu trách nhiệm đảm bảo các dự án tính toán hoàn thành đúng hạn. Cả hai người này trước đây đều đã xây dựng siêu máy tính Colossus của Musk tại Memphis.

Nói cách khác, trước khi ông rời đi, tầm quan trọng của vị trí này đã bị giảm bớt một lần.

Phản hồi chính thức của OpenAI đã lảng tránh điểm này: "Đầu năm nay, chúng tôi đã tái cấu trúc tổ chức cơ sở hạ tầng để hỗ trợ quy mô và nhịp độ công việc của mình. Chúng tôi có một đội ngũ trung tâm dữ liệu mạnh mẽ, cực kỳ giàu kinh nghiệm, với ban lãnh đạo rõ ràng và chuyên môn kỹ thuật cần thiết để thực hiện kế hoạch."

Vì sao có nhiều người ra đi như vậy?

Malone không phải là trường hợp cá biệt. Ông là một trong hơn mười người rời đi trong năm nay.

Theo thống kê của The Wall Street Journal, có ít nhất 12 nhân viên nổi tiếng, Business Insider đếm được 13 người, trong đó có vài người rời đi chỉ trong tháng vừa qua. Và đây không phải là nhân viên cấp thấp, mà là những vị trí cao nhất của công ty: Giám đốc Kinh doanh, Giám đốc Điều hành, Giám đốc Marketing, Giám đốc Sản phẩm.

Danh sách cụ thể như sau:

Kevin Weil, người phụ trách sản phẩm, rời đi vào tháng 4;

Fidji Simo — nhân vật số hai của Sam Altman, quản lý phần lớn mảng kinh doanh cốt lõi của OpenAI. Bà đã từ chức vào tháng trước sau thời gian nghỉ phép y tế;

Brad Lightcap, giám đốc điều hành lâu năm, Giám đốc Điều hành, tuyên bố rời đi trong tháng này để thực hiện dự án mới;

Denise Dresser, Giám đốc Kinh doanh, người mới được chiêu mộ từ vị trí CEO Slack vào tháng 12 năm ngoái, đã ra đi chỉ sau tám tháng.

Hai tuần trước, OpenAI đã bổ nhiệm Giám đốc Kinh doanh thứ hai trong vòng một năm — Dali Rajic, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành của Wiz, thuộc Alphabet.

Thông thường, cổ phiếu của nhân viên tại các công ty khởi nghiệp chỉ có thể được chuyển thành tiền mặt sau khi công ty được mua lại hoặc niêm yết, và có thể có thời gian khóa sổ ở giữa. Đây chính là cái gọi là "gông cùm vàng": bạn muốn nhận được số tiền đó thì phải ở lại.

Nhưng OpenAI năm ngoái đã cho nhân viên một đặc quyền tài chính trong một vòng gọi vốn, cho phép họ bán tổng cộng 6,6 tỷ USD cổ phiếu.

Tiền đã vào túi, còng tay đã nới lỏng. Việc ra đi bỗng trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Google cũng đang mất người, vì sao mọi người không hoảng sợ?

Hiện tại, OpenAI đang chuẩn bị cho IPO, dự kiến vào năm 2027, với mức định giá mà các giám đốc điều hành kỳ vọng là trên 1 nghìn tỷ USD.

Vào thời điểm quan trọng này, bất kỳ cảm giác nào về việc "những người ở tầng trên cùng đang bỏ chạy" đều sẽ khiến các nhà đầu tư lo lắng. Ngay cả khi Brockman nói đúng, tác động vận hành thực tế không lớn, thì cảm giác đó tự nó đã là một tài sản.

Và sự ra đi của nhân tài đang va chạm với hai điều khác đang diễn ra: một là sự nghi ngờ về mô hình kinh doanh, hai là vị thế cạnh tranh. Trong quý hai, doanh thu của OpenAI tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái — cùng quý đó, doanh thu của đối thủ Anthropic đã tăng hơn gấp đôi. Hiện họ đang đuổi theo Anthropic về mảng bán hàng cho khách hàng doanh nghiệp.

Mặt khác, những người rời Google trong đợt này cũng không hề nhẹ ký.

Jeff Dean, nhà khoa học trưởng, đã rời công ty sau 27 năm gắn bó trong tháng này để khởi nghiệp, và còn mang theo ba kỹ sư cấp cao khác. Vào tháng 6, người đoạt giải Nobel John Jumper và nhà tiên phong AI Noam Shazeer cũng đã ra đi — sự ra đi của Shazeer đặc biệt đau đớn vì chỉ hai năm trước Alphabet mới chi hàng tỷ USD để đưa ông trở lại.

Nhưng Google có đội ngũ kế thừa dày dặn. Họ đã mua DeepMind của Anh 12 năm trước, và bộ phận đó ngày nay là nền tảng cho mảng kinh doanh AI của họ. Họ thậm chí còn đầu tư vào công ty mới của Dean.

Việc thay thế cũng rất nhanh chóng: Demis Hassabis chuyển từ DeepMind sang vị trí của Dean, Koray Kavukcuoglu tiếp quản mô hình Gemini và nghiên cứu AI — người sau này đã ở đó từ trước khi Google mua lại DeepMind. Đánh giá của các nhà phân tích là Hassabis là người có tầm nhìn chiến lược, còn Kavukcuoglu sẽ thiên về vận hành, chịu trách nhiệm đảm bảo công nghệ AI có thể sinh lời được đưa vào sản xuất đúng hạn.

Đối với Google, công ty gần đây có phần tụt lại trong cuộc đua AI, sự thay máu này thậm chí có thể là lành mạnh.

Cùng là người ra đi, sự khác biệt nằm ở chỗ phía sau có người thay thế hay không.

Bên chiêu mộ người lại chính là nhà cung cấp chung của họ

Cùng tuần đó còn có một tin tức nhân sự khác: Nvidia đã dùng một thỏa thuận cấp phép trị giá 6 tỷ USD để đưa hơn 100 nhân viên từ công ty khởi nghiệp Poolside về với mình.

Những người này dự kiến sẽ gia nhập dự án mô hình trọng số mở Nemotron của Nvidia, với mục tiêu rõ ràng — tạo ra một đối trọng của Mỹ có thể cạnh tranh với loạt mô hình mã nguồn mở mạnh mẽ mà Trung Quốc đã tung ra gần đây.

Sự việc này có hai mặt. Một mặt là câu chuyện an ninh quốc gia: các mô hình mà các công ty Trung Quốc như Moonshot AI và Zhipu AI công bố gần đây thực sự khiến Washington lo lắng. Mặt khác là quan hệ thương mại: Nvidia cung cấp chip cho các nhà phát triển mã nguồn đóng như OpenAI và Anthropic, và giờ đây họ muốn dùng chính chip của mình để tạo ra một mô hình mã nguồn mở rẻ hơn, cạnh tranh với khách hàng của mình.

Và con đường này là hai chiều. Ngay trong ngày tin tức Malone rời đi lan truyền, OpenAI đã công bố kết quả benchmark của chip tự phát triển Jalapeño tại hội nghị Hot Chips, tuyên bố vượt qua GB300 của Nvidia về cả thông lượng trên mỗi kilowatt và tốc độ phản hồi, 700 watt so với 1400 watt, thông lượng trên mỗi kilowatt tối đa gấp 1,9 lần, độ trễ thấp hơn 3,6 lần. Con chip này được phát triển hợp tác với Broadcom, chỉ dùng cho suy luận chứ không dùng cho huấn luyện, dự kiến triển khai số lượng nhỏ vào cuối năm nay và mở rộng vào năm 2027.

Nhà cung cấp đang tiến vào lãnh địa của khách hàng, khách hàng đang tiến vào lãnh địa của nhà cung cấp.

Chỉ có một điều mà cả hai bên đều phải tự giải quyết: những con chip đó cuối cùng phải được lắp vào phòng máy, và phòng máy phải được kết nối với điện. Còn ở OpenAI, người phụ trách việc này vừa mới ra đi.