Cook bàn giao, Apple đổi tướng: Đằng sau việc OpenAI mua sạch Mac mini là tấm vé bước vào kỷ nguyên AI mới của Apple

Ngày 1 tháng 9, Apple đón một ngày mang tính kỷ niệm sâu sắc: nhiệm kỳ CEO 15 năm của Tim Cook chính thức khép lại, và John Ternus, người phụ trách mảng phần cứng, tiếp quản vị trí này cùng ngày.

Trong thời đại cuồng nhiệt AI hiện nay, bài toán cốt lõi mà Ternus phải đối mặt sau khi nhậm chức không có gì bất ngờ – làm thế nào để đưa gã khổng lồ điện tử tiêu dùng vốn dựa trên phần cứng này tái lập lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI.

1. Apple tưởng chừng bình lặng, bỗng bị OpenAI "vét sạch hàng"

Trong làn sóng AI lần này, Apple vẫn giữ nhịp độ vừa phải, không hẳn tụt hậu nhưng cũng chưa phải nhân vật chính.

Tuy nhiên, một thông tin mới được tiết lộ có thể giúp Apple chạm lại tấm vé vào bàn chơi AI: OpenAI đã mua hàng chục nghìn máy Mac mini và Mac Studio không màn hình, không bàn phím để phục vụ huấn luyện học tăng cường và phát triển các tác nhân AI dạng "thao tác máy tính"; Anthropic cũng đang thuê lượng lớn sức mạnh tính toán Mac thông qua AWS.

Vì sao các công ty AI đồng loạt nhắm đến Mac? Câu trả lời nằm ở kiến trúc chip của Apple. Chip Apple sử dụng kiến trúc bộ nhớ hợp nhất, có thể nạp trực tiếp các mô hình lượng tử hóa với hàng chục tỷ, thậm chí hơn nghìn tỷ tham số – không cần phải di chuyển dữ liệu qua lại giữa bộ nhớ đồ họa và bộ nhớ hệ thống như GPU Nvidia. Với những người chạy mô hình lớn, tiết kiệm được không chỉ thời gian mà còn cả chi phí thực tế.

2. Báo cáo tài chính đã lên tiếng trước: Mac trở thành phần cứng tăng trưởng nhanh nhất của Apple

Nhu cầu từ khối doanh nghiệp đổ vào đã phản ánh trực tiếp lên bảng báo cáo. Doanh thu quý gần nhất của Mac tăng gần 29% so với cùng kỳ, đạt 10,3 tỷ USD, trở thành dòng sản phẩm phần cứng tăng trưởng nhanh nhất của Apple.

Tín hiệu thuyết phục hơn còn đến từ đối thủ: bên trong Nvidia đã xem Apple là đối thủ cạnh tranh lớn nhất trên thị trường AI cục bộ, và sản phẩm DGX Spark mà họ từng ra mắt có ngoại hình giống hệt Mac mini – việc bị Nvidia "bắt chước" tự thân đã là một sự công nhận vị thế.

3. Tân CEO Ternus: Một người theo trường phái sản phẩm khởi nghiệp từ kỹ sư Mac

Vậy trong giai đoạn then chốt này, tân lãnh đạo Ternus của Apple có xuất thân thế nào? Ternus thực chất đã làm việc tại Apple 25 năm, khởi đầu từ kỹ sư Mac, lần lượt dẫn dắt iPad, AirPods, iPhone, cho đến khi quản lý toàn bộ hệ thống kỹ thuật phần cứng, được xem là chuyên gia phần cứng được nội bộ Apple công nhận.

Ngay khi nhậm chức, các thử thách đã xếp hàng chờ sẵn: sự kiện ra mắt iPhone mới vào tháng 9, và việc triển khai toàn diện Siri AI phiên bản mới.

Còn danh mục sản phẩm mới mà ông chủ trì có thể nói là đầy tham vọng: mùa thu năm nay, Apple sẽ ra mắt iPhone gập, cùng một thiết bị hiển thị thông minh có khả năng nhận diện người nói và từ đó cá nhân hóa nội dung đẩy tin. Những sản phẩm này có thực hiện được lời hứa hay không sẽ trực tiếp quyết định liệu Apple có thể giữ vững vị thế trên đường đua phần cứng AI.

4. Ẩn ý của hội đồng quản trị: Apple thiếu không phải tiền, mà là đổi mới sản phẩm tiếp theo

Nhìn lại cuộc đổi tướng lần này, bản thân nhân sự được chọn đã phát đi tín hiệu.

Hơn mười năm qua, Apple giỏi nhất là vận hành, chuỗi cung ứng, hệ sinh thái và kiếm tiền. Nhưng bước vào kỷ nguyên AI, điều Apple thực sự thiếu không phải tiền, cũng không phải người dùng, mà là "đổi mới sản phẩm tiếp theo". Vì vậy hội đồng quản trị đã không chọn một CEO thiên về tài chính, mà trao ấn soái cho một người theo trường phái sản phẩm, xuất thân kỹ sư cơ khí và đã đào sâu vào phần cứng suốt 25 năm.

Trong ngắn hạn, việc đổi CEO ảnh hưởng hạn chế đến giá cổ phiếu, vì Cook vẫn đảm nhiệm chức chủ tịch điều hành, Apple sẽ không xuất hiện khoảng trống quyền lực. Điều thực sự quyết định định giá tương lai của Apple không phải là iPhone thế hệ sau bán thêm vài triệu chiếc, mà là: Apple có thể tìm lại lối vào mới trong kỷ nguyên AI hay không. Trong 3 đến 5 năm tới, canh bạc lớn nhất của Apple có lẽ không còn là iPhone, mà là tổ hợp "AI + chip + lối vào phần cứng mới".

5. Lời kết

Mười lăm năm trước, Cook tiếp quản Apple từ tay Jobs, dùng vận hành và chuỗi cung ứng đưa công ty lên đỉnh giá trị vốn hóa toàn cầu. Mười lăm năm sau, hội đồng quản trị trao quyền trượng cho một kỹ sư phần cứng, tức là công khai thừa nhận: lợi nhuận của "thời đại vận hành" đã cạn, Apple phải trở lại "thời đại đổi mới sản phẩm".

OpenAI vét sạch Mac mini, Nvidia liệt Apple là đối thủ AI cục bộ số một, những tín hiệu này cho thấy Apple thực ra vẫn luôn nắm trong tay tấm vé vào kỷ nguyên AI – con chip kiến trúc bộ nhớ hợp nhất. Điều họ từng thiếu là trí tưởng tượng sản phẩm để dùng tấm vé đó.

Ternus có bù đắp được bài học này hay không, sự kiện ra mắt mùa thu sẽ sớm cho thấy phần nào, còn 3 đến 5 năm tới sẽ tiếp tục chứng minh rõ ràng.

【Cảnh báo rủi ro】Bài viết này do tác giả khách mời bên ngoài viết và cung cấp, các thông tin sắp xếp nhân sự nêu trong bài đã được xác minh, nhưng các con số mua sắm cụ thể, nhận định của tổ chức và phần diễn giải chiến lược liên quan đến từ báo cáo công khai và tổng hợp phân tích thị trường, có thể tồn tại điểm chưa chính xác. Quan điểm, phân tích và phán đoán trong bài thể hiện ý kiến cá nhân của tác giả, không đại diện cho lập trường chính thức của BIT hay BIT Research, và BIT cũng không đảm bảo tính chính xác, đầy đủ hoặc kịp thời của nội dung liên quan. Bài viết này không cấu thành lời khuyên đầu tư, lời mời chào hay lời mời thầu, cũng không cấu thành khuyến nghị mua bán bất kỳ chứng khoán nào. Đầu tư có rủi ro mất vốn gốc, giá thị trường có thể biến động mạnh, hiệu suất trong quá khứ không đại diện cho kết quả tương lai. Nhà đầu tư nên tự phán đoán và tham khảo ý kiến chuyên môn.