ZEC vượt 1.000 USD, động lực nào đang thúc đẩy?

Tiêu đề gốc: Zcash tops $1,000 as ETF inflows and mining competition increase
Tác giả gốc: Andrey Mastykin

Ghi chú biên tập: Ngày 4/9, token gốc ZEC của đồng tiền ẩn danh Zcash chạm mức cao nhất trong phiên là 1.023 USD, tăng khoảng 94% trong tháng qua, vốn hóa thị trường tiến gần 17 tỷ USD. Nếu loại trừ biến động bất thường do thanh khoản kém khi mới niêm yết trên sàn giao dịch năm 2016, đây là lần đầu tiên ZEC thực sự vượt mốc 1.000 USD.

Đằng sau đợt tăng giá này, dòng vốn và sức mạnh băm đang đồng thời đổ vào. Một mặt, Grayscale Zcash ETF được niêm yết trên NYSE Arca vào ngày 25/8, sau đó ghi nhận dòng vốn ròng ít nhất 34,4 triệu USD, mang đến kênh đầu tư chứng khoán mới cho các nhà đầu tư truyền thống tiếp cận ZEC; mặt khác, giá tăng thu hút thêm thợ đào tham gia, đẩy hashrate toàn mạng Zcash từ khoảng 25 GSol/s cuối tháng 8 lên trên 30 GSol/s.

Tác giả Andrey Mastykin của Traders Union liên hệ việc ZEC vượt 1.000 USD với dòng vốn ETF và sự mở rộng hashrate mạng lưới. Tuy nhiên, ba yếu tố này xảy ra gần nhau về mặt thời gian, chưa đủ để chứng minh ETF là động lực duy nhất của đợt tăng này. Tâm lý thị trường, thanh khoản và vị thế phái sinh cũng có thể khuếch đại biến động giá.

Đáng chú ý hơn, giá tăng không đồng thời đẩy thu nhập của thợ đào lên. Khi nhiều sức mạnh băm cạnh tranh phần thưởng khối tương đối cố định, doanh thu trên mỗi đơn vị điện năng tiêu thụ của các máy đào phổ biến lại giảm so với cuối tháng 8. Thị trường tài sản nóng lên nhờ dòng vốn ETF, trong khi lĩnh vực khai thác chịu áp lực do cạnh tranh gia tăng, tạo nên sự phân hóa đáng quan sát trong đợt biến động ZEC này.

Dưới đây là bản dịch từ bài gốc:

Ngày 4/9, token gốc ZEC của Zcash chạm mức cao nhất trong phiên là 1.023 USD, tăng khoảng 94% trong tháng qua, vốn hóa thị trường gần 17 tỷ USD. Nếu loại trừ biến động bất thường do thanh khoản kém khi mới niêm yết năm 2016, đây là lần đầu tiên ZEC vượt qua 1.000 USD.

Từ khoảng 200 USD vào tháng 3 đến nay vượt 1.000 USD, ZEC đã tăng hơn 4 lần trong nửa năm. Khi thị trường nóng lên gần đây, Grayscale đã chuyển đổi Zcash Trust hiện có thành sản phẩm giao dịch trên sàn (ETP), mang đến kênh tiếp cận thuận tiện hơn cho dòng vốn truyền thống. Giá tăng liên tục cũng thu hút thêm thợ đào tham gia, thúc đẩy hashrate toàn mạng Zcash tăng nhanh.

Nhưng dòng vốn và sức mạnh băm cùng đổ vào không có nghĩa là tất cả người tham gia đều hưởng lợi từ giá tăng. Khi cạnh tranh khai thác gia tăng, sức mạnh băm mới đã làm giảm sản lượng của từng thiết bị. Ngay cả khi ZEC vượt 1.000 USD, doanh thu trên mỗi đơn vị điện năng tiêu thụ của các máy đào phổ biến vẫn thấp hơn cuối tháng 8.

ZEC tăng 94% trong một tháng, lần đầu thực sự vượt 1.000 USD

Theo dữ liệu trong bài, giá ZEC vào tháng 3 năm nay vẫn ở mức khoảng 200 USD, ngày 4/9 có lúc tăng lên 1.023 USD. Chỉ trong tháng qua, mức tăng đạt khoảng 94%, vốn hóa thị trường theo đó tiến gần 17 tỷ USD.

Việc niêm yết Grayscale Zcash ETF trở thành chất xúc tác thu hút sự chú ý nhất của thị trường gần đây. Sản phẩm này được chuyển đổi từ Zcash Trust hiện có của Grayscale, bắt đầu giao dịch trên NYSE Arca thuộc NYSE vào ngày 25/8 với mã ZCSH.

Sau khi chuyển đổi, nhà đầu tư có thể tiếp cận với giá ZEC thông qua tài khoản chứng khoán truyền thống, không cần trực tiếp mua và lưu ký token trên sàn giao dịch tiền mã hóa. Đối với một số nhà đầu tư truyền thống, điều này giảm rào cản vận hành khi tiếp cận ZEC, đồng thời bổ sung kênh kết nối mới với thị trường vốn cho Zcash.

Lưu ý: Cần nói rõ rằng Grayscale sử dụng tên gọi "ETF" trong tên sản phẩm, đồng thời gọi nó là exchange-traded product, tức sản phẩm giao dịch trên sàn, trong các tài liệu liên quan. Chính xác hơn, ZCSH là công cụ giao dịch được chứng khoán hóa gắn trực tiếp với ZEC, không hoàn toàn giống ETF cổ phiếu hoặc chỉ số truyền thống.

Sau khi niêm yết có dòng vốn ròng ít nhất 34,4 triệu USD, ETF mở ra lối vào cho dòng tiền mua mới

Tính đến ngày 5/9, ZCSH ghi nhận dòng vốn ròng ít nhất khoảng 34,4 triệu USD kể từ khi niêm yết ngày 25/8. Trong đó, ngày 2/9 ghi nhận dòng vốn vào trong ngày khoảng 12,6 triệu USD, mức cao nhất kể từ khi sản phẩm ra mắt.

Tuy nhiên, dữ liệu ngày 3 và 4/9 khi đó chưa đầy đủ, nên 34,4 triệu USD chỉ có thể xem là số liệu tạm thời, quy mô dòng vốn cuối cùng vẫn có thể thay đổi.

So với dòng vốn hàng trăm triệu USD mỗi ngày của các ETF Bitcoin và Ether giao ngay, 34,4 triệu USD không phải là con số lớn. Ý nghĩa quan trọng hơn của ZCSH nằm ở chỗ nó thay đổi cách dòng vốn tiếp cận ZEC: nhà đầu tư giờ đây có thể tiếp cận trực tiếp với giá ZEC qua tài khoản chứng khoán, và Zcash cũng có được lối vào vốn mới.

Nếu dòng vốn ròng tiếp tục duy trì, ZCSH có thể hỗ trợ liên tục cho nhu cầu mua ZEC trên thị trường giao ngay; nếu dòng vốn chỉ tập trung đổ vào giai đoạn đầu niêm yết rồi nhanh chóng hạ nhiệt, chỉ riêng việc sản phẩm ra mắt khó có thể hỗ trợ giá lâu dài.

Đồng thời, ZCSH không phải là quỹ mới được huy động từ đầu, mà được chuyển đổi từ Zcash Trust đã nắm giữ tài sản. Tổng quy mô tài sản của sản phẩm không thể xem toàn bộ là lực mua mới sau khi ETF ra mắt. Để đánh giá kênh này có mang lại nhu cầu bền vững hay không, cần chú ý đến dòng vốn ròng hàng ngày hơn là chỉ nhìn vào quy mô quản lý.

Việc niêm yết ETF, dòng vốn vào và đà tăng của ZEC trùng khớp cao về mặt thời gian, từ đó hình thành một câu chuyện hấp dẫn trên thị trường: kênh chứng khoán hóa mới giảm rào cản tiếp cận, dòng vốn truyền thống tham gia đẩy nhu cầu ZEC lên. Nhưng dữ liệu hiện có chỉ cho thấy các thay đổi diễn ra đồng thời, chưa đủ để chứng minh dòng vốn ETF giải thích toàn bộ mức tăng này. Tâm lý thị trường, thanh khoản giao ngay và giao dịch phái sinh cũng có thể khuếch đại biến động giá.

Hashrate vượt 30 GSol/s, thợ đào đổ vào làm giảm lợi nhuận trên mỗi đơn vị

Giá tăng cũng nhanh chóng lan sang thị trường khai thác Zcash. Dữ liệu ZcashInfo cho thấy solrate (tỷ lệ giải thuật) toàn mạng từ khoảng 25 GSol/s cuối tháng 8 có lúc tăng lên trên 30 GSol/s, tăng hơn 20%.

Solrate là chỉ số đo lường năng lực tính toán khai thác của mạng Zcash, vai trò tương tự hashrate trong mạng Bitcoin. Chỉ số này tăng thường có nghĩa là nhiều máy đào hơn được đưa vào hoạt động, hoặc các thiết bị mạnh hơn tham gia mạng lưới. Hashrate tăng giúp cải thiện an ninh mạng, đồng thời làm gia tăng cạnh tranh giữa các thợ đào.

Trong bối cảnh phần thưởng khối tương đối cố định, nhiều hashrate tham gia cạnh tranh hơn đồng nghĩa với lượng ZEC mà mỗi đơn vị hashrate nhận được giảm xuống. Giá tăng tuy nâng giá trị USD của mỗi token, nhưng không nhất thiết đồng thời tăng doanh thu của từng máy đào.

Theo ước tính của TheEnergyMag, khi đó một máy Bitmain Antminer Z15 Pro tiêu thụ 1 megawatt giờ điện có thể tạo ra khoảng 708 USD doanh thu khai thác trước chi phí, giảm khoảng 3% so với mức khoảng 727 USD ngày 24/8. Trong khi ngày 24/8, giá ZEC chưa đạt 900 USD.

Nói cách khác, dù ZEC sau đó vượt 1.000 USD, cạnh tranh do hashrate mới mang lại đã bù trừ một phần lợi ích từ giá tăng, doanh thu trên mỗi đơn vị điện của máy đào cao cấp lại thấp hơn cuối tháng 8.

Cần lưu ý rằng 708 USD chỉ là doanh thu trước chi phí, chưa trừ chi phí điện, khấu hao máy đào, bảo trì và mặt bằng, không thể xem trực tiếp là lợi nhuận ròng của thợ đào. Giá điện, hiệu suất thiết bị và điều kiện vận hành ở các khu vực khác nhau cũng khác biệt, nên bộ dữ liệu này phản ánh cạnh tranh tổng thể gay gắt hơn, không có nghĩa là lợi nhuận của tất cả thợ đào đều giảm.

Sau mốc 1.000 USD, điều thực sự cần theo dõi là dòng vốn có tăng nhanh hơn hashrate hay không

ZEC vượt 1.000 USD mang đến tín hiệu giá nổi bật cho thị trường. Nhưng liệu đợt biến động này có thể phát triển từ đột phá ngắn hạn thành xu hướng bền vững hơn hay không vẫn phụ thuộc vào việc dòng vốn ETF và kinh tế khai thác có thể hình thành vòng lặp tích cực hay không.

Trước tiên cần quan sát dòng vốn hàng ngày của ZCSH. Nếu nhu cầu giai đoạn đầu niêm yết tiếp tục duy trì, điều đó cho thấy ETF đang hình thành dòng tiền mua mới tương đối ổn định; nếu dòng vốn ròng nhanh chóng giảm, đợt biến động hiện tại có thể chứa nhiều yếu tố sự kiện và giao dịch ngắn hạn.

Thứ hai là biến động tương đối giữa giá ZEC và hashrate toàn mạng. Nếu hashrate tăng liên tục nhanh hơn giá, phần thưởng khối mà mỗi đơn vị hashrate nhận được sẽ tiếp tục giảm, thu nhập của thợ đào có thể tiếp tục chịu áp lực. Chỉ khi mức tăng giá ZEC đủ bù đắp cạnh tranh gia tăng và chi phí vận hành tăng, hashrate mới mới có thể chuyển hóa thành đầu tư khai thác bền vững hơn.

Thanh khoản thị trường và vị thế phái sinh cũng không thể xem nhẹ. So với Bitcoin và Ether, quy mô thị trường ZEC nhỏ hơn, dòng vốn mới, giao dịch tập trung hoặc mua lại vị thế bán khống đều có thể gây biến động giá rõ rệt hơn. Do đó, việc vượt 1.000 USD chưa thể chứng minh ZEC đã thiết lập mức định giá dài hạn mới.

ETF mở ra lối vào vốn mới cho Zcash, hashrate tăng nhanh cho thấy thợ đào đang phản ứng với giá tăng. Sau mốc 1.000 USD, yếu tố quyết định xu hướng tăng có tiếp tục hay không sẽ không còn chỉ là giá có thể tăng cao đến đâu, mà là dòng vốn ETF có duy trì được hay không, và giá tăng có vượt qua được cạnh tranh khai thác ngày càng gay gắt hay không.