ZEC tăng vọt, NEAR thực sự kiếm tiền thụ động? Xác minh dữ liệu cho câu chuyện 'người bán xẻng'

Tác giả: Little Cake

ZEC đã tăng vọt lên 1200 đô la vào ngày 6 tháng 9, với mức tăng 370% trong ba tháng. ETF ZEC giao ngay (ZCSH) của Grayscale đã thu hút hơn 460 triệu đô la tài sản trong vòng hai tuần sau khi ra mắt, đánh dấu đợt điều chỉnh giá quyết liệt nhất trong một thập kỷ đối với các đồng tiền riêng tư.

Tuy nhiên, cuộc thảo luận giao dịch sôi nổi nhất trên Crypto Twitter lại bỏ qua chính ZEC và hướng đến một logic tinh tế hơn: thay vì đoán già đoán non bước đi tiếp theo của ZEC ở ngưỡng nghìn đô la, hãy mua 'con đường thu phí' bên dưới nó.

Con đường đó được gọi là NEAR Intents.

Ví Zashi và NEAR Intents: Đường ống bị đánh giá thấp

Để hiểu câu chuyện này, trước tiên cần nhận diện một mắt xích sản phẩm then chốt.

Ví Zashi do Electric Coin Company phát triển hiện là cổng vào tự quản lý hoàn chỉnh nhất trong hệ sinh thái ZEC. Vào tháng 10 năm 2025, Zashi đã ra mắt tính năng hoán đổi chuỗi chéo 'Zashi Swaps' dựa trên NEAR Intents, cho phép người dùng trực tiếp hoán đổi các tài sản như BTC, SOL, USDC sang ZEC được che giấu. Ngay sau đó, tính năng CrossPay được ra mắt, mở ra kênh thanh toán từ ZEC được che giấu sang bất kỳ tài sản on-chain nào.

Điều này có nghĩa là NEAR Intents không chỉ là 'đường vào' mà còn là 'đường ra' của ZEC.

Mọi giao dịch hoán đổi chuỗi chéo được khởi tạo từ Zashi, bất kể hướng nào, đều phải đi qua lớp thanh toán của NEAR Intents.

Vào ngày 23 tháng 2 năm 2026, NEAR Intents đã kích hoạt 'công tắc phí'. Kể từ ngày đó, tất cả phí phát sinh ở lớp giao thức được thu thống nhất bằng token NEAR, và 100% phí giao thức được dùng để mua lại NEAR trên thị trường công khai. Điều này tạo thành một bánh đà nắm bắt giá trị kiểu sách giáo khoa: khối lượng giao dịch càng lớn, phí tạo ra càng nhiều, lực mua lại càng mạnh, áp lực bán NEAR càng nhỏ.

Chuỗi dẫn truyền lan truyền trên Twitter như sau: Nhu cầu ZEC tăng → Hoán đổi chuỗi chéo Zashi tăng → Khối lượng giao dịch NEAR Intents tăng → Giao thức kiếm phí → Phí mua lại NEAR → NEAR hình thành áp lực mua cấu trúc.

Xác minh dữ liệu

Hãy dùng dữ liệu để xác minh câu chuyện này.

Trước tiên nhìn vào tổng lượng, bảng dữ liệu chính thức của NEAR Intents cho thấy tính đến đầu tháng 9, khối lượng giao dịch tích lũy khoảng 27,6 tỷ đô la, bao phủ hơn 26 blockchain, tạo ra khoảng 45 triệu đô la phí, khối lượng giao dịch 30 ngày khoảng 3 tỷ đô la.

Tiếp theo xem tỷ trọng của ZEC. Dữ liệu cuối năm 2025 cho thấy giao dịch ZEC chiếm khoảng 10% khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày của NEAR Intents, tương đương khoảng 15 triệu đô la mỗi ngày. Tuy nhiên, dữ liệu cặp giao dịch của CoinGecko tiết lộ một thực tế quyết liệt hơn: hiện tại cặp USDT/ZEC trên NEAR Intents chiếm 27,4% tổng khối lượng giao dịch, cộng với USDC/ZEC (7,1%), SOL/ZEC (2,5%) và ETH/ZEC (2,2%), các cặp giao dịch liên quan đến ZEC chiếm gần 40% thị phần khối lượng giao dịch.

Mắt xích then chốt nhất là nắm bắt giá trị.

Dữ liệu DefiLlama cho thấy NEAR Intents đã tạo ra 45 triệu đô la phí tích lũy, nhưng 'doanh thu giao thức' thực tế chảy vào kho bạc giao thức để mua lại NEAR chỉ khoảng 5,51 triệu đô la, doanh thu giao thức 30 ngày khoảng 910.000 đô la, quy đổi thành khối lượng mua lại trung bình hàng tháng khoảng 900.000 đô la.

Các báo cáo ban đầu cho thấy mức mua lại trung bình hàng tháng khoảng 3 triệu đô la, có sự khác biệt so với chỉ số 'doanh thu giao thức' của DefiLlama. Nguồn gốc của sự khác biệt nằm ở chỗ phần lớn trong 45 triệu đô la phí chảy đến các solver (nhà tạo lập thị trường/bên thanh toán) và kênh phân phối (riêng SwapKit đã vượt 4,4 triệu đô la, Zashi đóng góp khoảng 760.000 đô la), chỉ có phí lớp giao thức mới thực sự vào quỹ mua lại NEAR.

Số phận của 'người bán xẻng' phụ thuộc vào việc mỏ vàng đào được bao lâu

Câu chuyện NEAR là 'người bán xẻng' của ZEC về mặt logic là hợp lý.

Sự tích hợp giữa ví Zashi và NEAR Intents là mối quan hệ sản phẩm thực tế, cơ chế mua lại sau khi bật công tắc phí có thể được xác minh trên chuỗi, tỷ trọng của ZEC trong khối lượng giao dịch NEAR Intents thực sự đáng kể.

Tuy nhiên, hiệu quả dẫn truyền trên thực tế thấp hơn nhiều so với mức mà câu chuyện cộng đồng ngụ ý, và phụ thuộc rất lớn vào tính bền vững của diễn biến giá của riêng tài sản ZEC.

Nếu trong vài tuần tới dòng vốn ETF của ZEC duy trì tốc độ hiện tại, chuỗi dẫn truyền này có thể tiếp tục vận hành; nếu ZEC bước vào giai đoạn biến động mạnh hoặc điều chỉnh, phân bố khối lượng giao dịch của NEAR Intents sẽ phơi bày rủi ro tập trung cao hơn so với ngụ ý của câu chuyện 'cơ sở hạ tầng đa chuỗi'.

Đối với nhà giao dịch, điều thực sự cần theo dõi không chỉ là liệu khối lượng giao dịch tích lũy của NEAR Intents có vượt 30 tỷ đô la hay không, mà còn là xu hướng tỷ trọng của ZEC trong khối lượng giao dịch đó. Nếu tỷ lệ này giảm từ 40% xuống dưới 15%, trong khi tổng khối lượng giao dịch tiếp tục tăng, thì NEAR mới thực sự hoàn thành việc nâng cấp câu chuyện từ 'cái bóng của ZEC' thành 'cơ sở hạ tầng thanh toán chuỗi chéo'.