ENA tăng hơn 130% trong 10 ngày: VC không còn mở khóa, 95% doanh thu giao thức dùng để mua lại

Cơn ác mộng lớn nhất về nguồn cung của ENA về cơ bản đã kết thúc, thị trường không còn phải dõi theo lịch mở khóa hàng tháng để giao dịch nữa.

Tiêu đề gốc: "Đằng sau cú tăng vọt của ENA: Kịch bản tự cứu bốn lớp của Ethena Foundation (Quỹ Ethena)"
Tác giả: Maher, Foresight News

Ngày 28 tháng 8, theo dữ liệu thị trường, ENA đã tăng vọt lên 0,189 USD, trong khi chỉ 10 ngày trước, giá đồng coin này vẫn dao động quanh mức 0,08 USD. Nếu bạn nắm giữ ENA trong hai năm qua, có lẽ bạn đang thua lỗ. Tính từ mức đỉnh lịch sử 1,52 USD vào tháng 4 năm 2024, token này đã giảm hơn 90%. Đã có vài lần phục hồi, nhưng mỗi lần đều bị áp lực bán từ các đợt mở khóa liên tục đẩy giá trở về điểm xuất phát, cho đến giữa tháng 8 năm nay.

Sự phục hồi của thị trường chung tất nhiên là một lý do quan trọng, nhưng thông báo mới nhất mới là yếu tố then chốt khiến giá tăng mạnh. Ngày 27 tháng 8, Quỹ Ethena đã đưa ra một thông báo có thể gọi là "tự cải cách", và thị trường đã định giá lại.

Quỹ Ethena tự tay tháo "quả bom nổ chậm" mở khóa VC

Câu chuyện giảm giá lớn nhất của ENA trong hai năm qua chính là các đợt mở khóa token không hồi kết. Vòng hạt giống, vòng A, đội ngũ, cố vấn, mỗi tháng đều có một lô token được giải phóng khỏi khóa và ném vào thị trường. Áp lực bán này mang tính cấu trúc — bất kể nền tảng cơ bản tốt đến đâu, mỗi tháng đều có người bán không quan tâm đến giá.

Quỹ Ethena đã trực tiếp tháo quả bom này.

Thông báo chính thức bao gồm hai biện pháp can thiệp nhắm vào phía cung:

Mua lại token bị khóa của các nhà đầu tư vòng hạt giống. Quỹ Ethena đã hoàn tất việc mua lại toàn bộ token ENA bị khóa của một số nhà đầu tư vòng hạt giống chính, những người đã bán ENA trong 9 tháng qua. Điều này có nghĩa là số token chưa mở khóa trong tay các nhà đầu tư ban đầu này đã được Quỹ Ethena mua lại một lần, và sẽ không còn chảy vào thị trường thứ cấp.

Hủy bỏ tất cả các đợt mở khóa VC hàng tháng trong tương lai. Quỹ Ethena đã đạt được thỏa thuận với các nhà đầu tư lớn, thông qua việc giải phóng các token chưa được trao quyền, để loại bỏ áp lực bán từ việc mở khóa hàng tháng của các nhà đầu tư VC trong tương lai. Theo báo cáo bổ sung từ truyền thông tiếng Anh, việc mở khóa của các nhà đầu tư ban đầu còn lại sẽ được đẩy nhanh hoàn tất từ ngày 5 tháng 10 năm 2026, sau đó không còn token của nhà đầu tư nào ở trạng thái bị khóa.

Thứ duy nhất không bị đụng đến là token của đội ngũ — chúng vẫn sẽ được khóa theo kế hoạch trao quyền ban đầu.

Với hai chiêu này, cơn ác mộng lớn nhất về nguồn cung của ENA về cơ bản đã kết thúc, thị trường không còn phải dõi theo lịch mở khóa hàng tháng để giao dịch nữa.

Doanh thu giao thức cuối cùng cũng gắn với ENA

Trong lĩnh vực DeFi, có một câu hỏi hóc búa: token quản trị của bạn có thực sự nắm bắt được giá trị của giao thức hay không? Trước đây, tình cảnh của ENA rất khó xử. USDe (stablecoin) là stablecoin lớn thứ ba, giao thức Ethena kiếm hàng chục triệu USD phí mỗi tháng, nhưng người nắm giữ ENA (token) ngoài quyền biểu quyết gần như không được hưởng bất kỳ lợi ích kinh tế nào.

Giờ đây, bế tắc này đã bị phá vỡ.

Quỹ Ethena đã đưa ra một đề xuất quản trị, cốt lõi chỉ một việc: dùng 95% thu nhập ròng của giao thức để mua lại ENA theo chương trình trên thị trường thứ cấp.

Ngoài ra, đội ngũ chính thức đã thiết kế cơ chế kích hoạt rõ ràng: khi nguồn cung lưu hành USDe đạt 7,5 tỷ USD, việc mua lại chính thức bắt đầu; khi nguồn cung USDe vượt qua các mốc 10 tỷ, 15 tỷ, tỷ lệ mua lại sẽ tăng theo bậc thang.

Nói cách khác, USDe tăng trưởng càng nhanh, lực mua ENA càng mạnh. Điều này tạo ra một vòng lặp tích cực rõ ràng: USDe mở rộng → doanh thu giao thức tăng → mua lại ENA tăng tốc → giá token tăng → mức độ chú ý của thị trường tăng → USDe tiếp tục mở rộng.

Đáng chú ý, ý tưởng "công tắc phí" này đã được ấp ủ từ lâu. Ngay từ tháng 11 năm 2024, cộng đồng đã bắt đầu thảo luận; tháng 9 năm 2025, Quỹ Ethena tuyên bố các điều kiện kích hoạt đã được đáp ứng (nguồn cung USDe vượt 6 tỷ USD, doanh thu tích lũy vượt 250 triệu USD), nhưng cuộc bỏ phiếu và triển khai thực sự lại kéo dài đến tận bây giờ.

Ethena trước đây không phải chưa từng mua lại token. Nửa cuối năm 2025, một kế hoạch mua lại có tên DAT (Decentralized Autonomous Trust) đã chi tổng cộng khoảng 890 triệu USD, thực hiện theo hai giai đoạn. Nhưng đó là hoạt động một lần sử dụng quỹ dự trữ, còn đề xuất lần này là biến việc mua lại thành một cơ chế vĩnh viễn gắn với doanh thu giao thức.

Cắt đứt đường ống "bòn rút" của phía cổ đông

Nhiều dự án DeFi có một vấn đề ngầm: lợi ích giữa các nhà đầu tư cổ phần của công ty phát triển và người nắm giữ token không nhất quán. Công ty kiếm tiền, phía cổ đông chia cổ tức; token có tăng hay không phụ thuộc vào tâm trạng của công ty. Ethena trước đây cũng đối mặt với vấn đề này — Ethena Labs là một công ty truyền thống có cấu trúc cổ phần, còn ENA là token hệ sinh thái, giá trị của hai bên không hoàn toàn thẳng hàng. Lần này Quỹ Ethena đã trực tiếp bịt lỗ hổng này.

Quỹ Ethena và Ethena Labs đã đạt được thỏa thuận khung chính. Thỏa thuận quy định, quyền sở hữu trí tuệ và giá trị do giao thức tạo ra sẽ thuộc về riêng Quỹ Ethena và do người nắm giữ ENA quản trị; các nhà đầu tư cổ phần của thực thể Labs không còn được hưởng dòng tiền còn lại.

Điều này có nghĩa là các nhà đầu tư cổ phần của Ethena Labs đã bị "mời ra" — họ không còn có thể chia phần từ sản lượng kinh tế của giao thức. Trong tương lai, mọi giá trị do tất cả các mảng kinh doanh dưới thương hiệu Ethena tạo ra sẽ chảy về Quỹ Ethena, rồi do người nắm giữ ENA phân phối thông qua quản trị.

Coinbase Ventures đặt cược sớm, Hayes kêu gọi mua với kỳ vọng tăng 5 lần

Bí mật cuối cùng này không liên quan đến kỹ thuật hay nền tảng cơ bản, mà liên quan đến bản chất con người. ENA đã giảm quá thảm. Từ mức 1,52 USD vào tháng 4 năm 2024 xuống mức thấp lịch sử 0,0699 USD vào tháng 6 năm nay. Nhưng sự sụt giảm cực đoan thường ấp ủ sự đảo chiều cực đoan. Đối với một giao thức có doanh thu hàng năm không hề nhỏ, mức định giá này đã bước vào vùng "hời".

Tháng 6 năm 2026, Coinbase Ventures công khai tuyên bố mua ENA trên thị trường thứ cấp, đồng thời hợp tác với Ethena để phát triển các sản phẩm tài chính on-chain.

Ngày 6 tháng 8, Arthur Hayes, nhà sáng lập BitMEX, đã mua 10,9 triệu ENA, nâng tổng lượng nắm giữ lên 22,64 triệu token (trị giá khoảng 4 triệu USD). Ông cho biết, nếu thanh khoản USD tăng thúc đẩy BTC tăng, lợi suất cơ bản Bitcoin phục hồi có thể thu hút dòng tiền quay lại USDe, và nhận định ENA có khả năng tăng gấp 5 lần trong vài tháng tới. Ngày 25 tháng 8, nhà sáng lập BitMEX Arthur Hayes lại lên tiếng kêu gọi mua ENA: "Các nhà môi giới OTC bắt đầu liên hệ với chúng tôi để hỏi về việc vay USD. Lãi suất hiện vẫn còn quá thấp, nhưng đây là tín hiệu tốt cho thấy giao dịch cơ bản đang quay trở lại. ENA sẽ hưởng lợi từ điều này, dư địa tăng giá rất lớn."

Tất nhiên, cũng phải nhìn nhận mặt rủi ro. Nguồn cung USDe đã từ mức đỉnh khoảng 15 tỷ USD vào tháng 10 năm 2025, thu hẹp xuống còn khoảng 4 tỷ USD hiện nay. Tiền đề của việc mua lại bằng doanh thu là giao thức có doanh thu liên tục, còn sự sụt giảm nguồn cung USDe đồng nghĩa với doanh thu cơ bản đang chịu áp lực. Nếu USDe không thể phục hồi tăng trưởng, cái gọi là mua lại bằng doanh thu có thể chỉ là lâu đài trên mây.