ABD'de 'veri merkezi karşıtı' dalga yayılırken Bessent bulut devlerini 'halkın desteğini kazanamamakla' suçladı

ABD Hazine Bakanı Bessent, teknoloji devlerini açıkça "isim vererek eleştirdi": Yapay zeka altyapısı hızla genişlerken bu şirketler toplumun nabzına "kulak tıkıyor" ve halkla ilişkiler karneleri ancak D- alıyor. Veri merkezi inşaatları elektrik fiyatlarını ve bellek maliyetlerini yükseltirken toplumsal direniş dalgası giderek güçleniyor. Bessent'in hiper ölçekli bulut sağlayıcılarına (hyperscalers) yönelik eleştirileri borç yapısından kamuoyu stratejisine kadar uzanırken, Trump yönetiminin yapay zeka teknoloji devlerine yönelik politika baskısı artabilir.

ABD Hazine Bakanı Bessent, teknoloji devlerini açıkça topa tutarak yapay zeka altyapısının büyük ölçekli genişlemesi sırasında halkın desteğini kazanmakta başarısız olduklarını ve bunun ABD genelinde veri merkezi inşaatlarına karşı direniş dalgasını körüklediğini söyledi.

Bloomberg'in haberine göre Bessent, Çarşamba günü Kuzey Carolina'nın Charlotte kentindeki ekonomi kulübü etkinliğinde yapay zeka sektörünün "kendini anlatma konusunda son derece, son derece kötü" olduğunu ifade etti. Yapay zeka sektörünün, bu teknolojinin uygulama alanları, ulusal güvenlik ve yaşam kalitesi açısından somut değerini Amerikan halkına anlatma sorumluluğunu hükümetle birlikte taşıdığını belirtti. Bu şirketlere verdiği not konusunda hiç de nazik davranmadı: "Sert not vermemle tanınırım, ancak göreceli değerlendirsem bile onlara ancak D- veririm."

Veri merkezi inşaatındaki patlama, elektrik maliyetlerinden yüksek bant genişlikli belleğe kadar bir dizi tüketici fiyatını yukarı çekiyor ve toplum düzeyinde yaygın bir hoşnutsuzluğa yol açıyor. Bessent'in açıklamaları, Trump yönetiminin hiper ölçekli bulut sağlayıcılarına (hyperscalers) yönelik bir başka kamuoyu uyarısı niteliği taşıyor ve yapay zeka yatırım çılgınlığının siyasi ve toplumsal düzeyde giderek artan baskısını yansıtıyor.

Kamuoyu tepkisi: Veri merkezi maliyet baskısı toplumsal çelişkileri tetikliyor

Yapay zeka altyapı yatırımları hızlandıkça veri merkezi inşaatlarının çevre topluluklar üzerindeki etkisi giderek belirginleşiyor. Bessent, yapay zeka harcamalarının — özellikle veri merkezi inşaatlarının — kamu hizmetleri maliyetlerini ve tüketici elektroniğinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek gibi birçok maliyeti artırarak somut bir enflasyon baskısı oluşturduğuna dikkat çekti.

Artan kamuoyu muhalefeti karşısında Bessent, veri merkezlerini destekleyen bazı "dışarıdan gelen destek seslerinin" harekete geçerek halkın direnişini dengelemeyi amaçlayan "yeni veri merkezi bilgi yayma grupları" oluşturduğunu belirtti. Veri merkezi inşaatının "yenilikçi bir inşaat mühendisliği" olduğunu ve inşaat işçileri için "uzun, çok uzun bir ekonomik döngü" olabileceğini vurgulayarak sektörün istihdam ve ekonomik faydaları halkın desteğini kazanmak için bir giriş noktası olarak kullanabileceğini ima etti.

Ancak Bessent'e göre ilgili şirketler hâlâ "topluluklara ve paydaşlara kulak tıkıyor" ve iletişim ile güven inşa etme konusunda proaktif davranmıyor.

Bessent'in hiper ölçekli bulut sağlayıcılarına yönelik art arda baskısı

Eleştirileri sert olsa da Bessent'in yapay zeka yatırımlarının uzun vadeli değerine ilişkin görüşü değişmedi. Yapay zeka yatırımları sayesinde ABD'nin büyük bir verimlilik artışının "eşiğinde" olduğunu yineledi. Salı günü yapay zeka sermaye harcaması dalgasının nihayetinde "son derece dezenflasyonist (enflasyonu düşürücü)" olacağını öngörmüş ve "tahminimce önümüzdeki altı ay içinde bu yatırımların sonuçlarını görmeye başlayacağız" demişti.

Bu kamuoyu eleştirisi Bessent'in teknoloji devlerine ilk çıkışı değil. Geçen ay hiper ölçekli bulut sağlayıcılarının tahvil ihraç stratejilerini eleştirerek bu şirketlerin getiri eğrisinin yanlış noktasından borçlandığını savunmuştu. O dönemde şunları söylemişti: "Finans direktörü koltuğunda otursaydım, 'orta vadeli borç' olarak adlandırılan beş yıllık menkul kıymetlerden daha fazla ihraç etmeyi düşünürdüm."

Piyasa uzmanları, şirket tahvili ihraçlarının ABD Hazine tahvili getirilerini yükselten faktörlerden biri olduğunu ve bunun da mortgage faizlerini yüksek tuttuğunu belirtiyor. Bu yıl Ağustos ayı başlarında Google'ın ana şirketi Alphabet Inc., vadesi 2 yıldan 40 yıla kadar değişen 25 milyar dolarlık bir tahvil ihracı gerçekleştirdi.

Borç yapısından halkla ilişkiler stratejisine kadar Bessent'in hiper ölçekli bulut sağlayıcılarına yönelik eleştirilerinin kapsamı genişlemeye devam ediyor ve bu durum Trump yönetiminin yapay zeka altyapısının hızlı genişlemesi bağlamında teknoloji sektörüne daha geniş politika baskısı uygulama niyetini gösteriyor.